Polska Izba Żywności Ekologicznej

PIŻE jest organizacją zrzeszającą rolników, producentów, przetwórców i sprzedawców branży certyfikowanej żywności ekologicznej. Naszą misją jest propagowanie zrównoważonego stylu życia i szeroka edukacja społeczeństwa na temat walorów zdrowotnych produktów ekologicznych oraz sposobu uprawy, hodowli i przetwórstwa biożywności. Chcemy propagować wiedzę na temat certyfikacji produktów ekologicznych symbolem „euro liścia” i korzyści, jakie niesie ekocertyfikat dla konsumentów, wyróżniając produkty bio od konwencjonalnych.

Eko=zdrowie

Żywność to podstawowe dobro, od którego zależy nasze zdrowie. Oczywistym zatem jest, że powinno się wybierać najlepszą, najmniej przetworzoną, naturalną i tym samym najzdrowszą żywność. Te wszystkie zalety znajdziemy w produktach oznakowanych jako ekologiczne, organiczne lub bio (biologiczne), bo wszystkie określają żywność, która jest produkowana dokładnie w tym samym systemie jakości. Dotyczą produktów, które powstały na bazie surowców rolnictwa ekologicznego w kontrolowanych i certyfikowanych gospodarstwach i przetwórniach.

Gospodarstwa ekologiczne

Gospodarstwa ekologiczne zajmują obecnie w Polsce około 2% terenów przeznaczonych pod uprawy. To niewiele, ponieważ zgodnie z prawem UE gospodarstwo staje się ekologicznym wtedy, gdy co najmniej 95% jego produktów jest wytworzonych metodami ekologicznymi. W przypadku upraw rolnych ważne jest, by ziemia, na której prowadzone są uprawy, była „czysta”, czyli pozbawiona pozostałości chemicznych środków ochrony roślin czy antybiotyków. Okres przestawiania gospodarstwa z konwencjonalnego na ekologiczne zajmuje zwykle dwa lub trzy lata. To czas potrzebny, aby ziemia całkowicie oczyściła się z pozostałości wszelkiej chemii rolnej po produkcji konwencjonalnej, a rolnicy zapoznali się z zasadami uprawy ekologicznej.

Ekouprawy

W ekouprawach stosuje się płodozmian, czyli rotacyjną zmianę upraw na danym kawałku pola, aby chronić glebę przed wyjałowieniem. Wolno stosować tylko naturalne nawozy, jak kompost i  obornik, w  czym bardzo pomaga hodowla zwierząt na ekofarmie. Nie wolno ich karmić paszami przemysłowymi – biokarma musi pochodzić z gospodarstwa ekologicznego. Zwierzęta hoduje się tradycyjnie w oborze na ściółce, skąd łatwo pobrać obornik. Nie wolno im podawać antybiotyków ani hormonów celem regulacji wzrostu lub zapobiegania chorobom. Owoce i warzywa ekologiczne są zwykle brzydsze od tych hodowanych tradycyjnie. Są niepryskane, rosną więc mniejsze, bardziej krzywe i  czasem mają ślady po „robaczku”. Jednak ich walory smakowe i zdrowotne przewyższają niedostatki urody.

Eko=bio=organic

Wszystkie produkty w sklepach oznaczone jako eko, bio lub organic powinny mieć unijny certyfikat wydawany dla żywności ekologicznej. Potwierdzeniem, że produkt jest prawdziwie ekologiczny i certyfikowany, jest specjalny znak na etykiecie zwany euroliściem. Jest to listek składający się z 12 białych gwiazd na zielonym tle. To swoiste „logo” żywności ekologicznej jest nadal słabo rozpoznawane przez polskich konsumentów. Według raportu IMAS „Żywność ekologiczna w Polsce” z 2017 roku, o ile 52% konsumentów wskazuje, że żywność ekologiczną wyróżnia to, że jest zdrowa, o tyle na znak euroliścia jako wyróżnika bioproduktów wskazuje zaledwie 16% respondentów. Z  raportu IMAS wynika również, że połowa kupujących żywność ekologiczną w  ogóle nie sprawdza przed zakupem, czy jest ona faktycznie certyfikowana. Poszukują przede wszystkim odpowiedniego napisu na opakowaniu (60%), a na logo z  euroliściem zwraca uwagę tylko 41% badanych. Tymczasem to właśnie ekologo, jednolite dla całej Unii Europejskiej, jest jednoznacznym komunikatem dla konsumenta, że dany produkt uzyskał certyfikat potwierdzający, iż jest to produkt ekologiczny.

Jednostki certyfikujące

Rozbudowany system certyfikacji produktów ekologicznych daje gwarancję jakości i  jest wyróżnikiem produktów organicznych. O certyfikat uprawniający do znakowania produktu na etykiecie jako: ekologiczny, bio lub organiczny producenci ubiegają się u jednej z dziesięciu niezależnych jednostek certyfikujących, nad którymi kontrolę sprawuje Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych. Jednostki certyfikujące kontrolują powstawanie produktu na wszystkich jego etapach. Od jakości uprawianej gleby, aż po napisy na opakowaniach. Przynajmniej raz w  roku przeprowadzana jest pełna kontrola gospodarstw i przetwórni ekologicznych. Oprócz obiektów, magazynów, pól, pastwisk, urządzeń, kontroli podlegają środki do produkcji i surowce, cała księgowość gospodarstwa, łącznie z bilansem zbiorów i sprzedaży. Przedstawiciele jednostki certyfikującej przyjeżdżają przed przyznaniem certyfikatu, żeby sprawdzić, czy zachowane są wymagane standardy uprawy, hodowli czy produkcji ekologicznej. Certyfikat wydawany jest na rok, po którym następuje kolejna kontrola jednostki certyfikującej. Jeżeli produkt spełni wymogi kontroli produkcji ekologicznej UE i otrzyma certyfikat, wytwórca ma prawo zamieścić na jego etykiecie wspólnotowy znak rolnictwa ekologicznego.

 

Krystyna Radkowska

Prezes Polskiej Izby Żywności Ekologicznej